Het bevalplan: welke keuzes heb je als bevallende vrouw?

Ik ben momenteel 37 weken zwanger en in deze fase komt voor veel vrouwen één document centraal te staan: het bevalplan. Of zoals sommigen het liever noemen: een bevalleidraad of bevalwensen. Hoe je het ook noemt, het gaat om hetzelfde doel: bewust keuzes maken vóórdat je in de bevalbubbel zit.

In deze blog neem ik je mee in wat er in een bevalplan kan staan, waarom het zo waardevol is en hoe je voorkomt dat je later met een onrustig gevoel terugkijkt op je bevalling.

Waarom een bevalplan zo belangrijk is

Tijdens je bevalling kom je in een andere staat van zijn. De zogenoemde oxytocinebubbel. Je lichaam doet het werk, je hoofd mag juist zo stil mogelijk blijven.

Dat betekent ook:
hoe minder je hoeft te praten, beslissen of nadenken, hoe beter.

Daarom is het essentieel dat je geboortepartner jouw wensen kent, jullie hier vooraf samen over gesproken hebben en keuzes niet pas tijdens de bevalling op tafel komen

Niet om alles te controleren, maar om achteraf met rust en vertrouwen terug te kunnen kijken. Dat is enorm belangrijk voor je emotionele en mentale herstel.

Een bevalplan is een leidraad, geen script

Je weet nooit precies hoe een bevalling loopt.
En dat hóeft ook niet.

Een goed bevalplan is flexibel, realistisch en afgestemd op jouw waarden

Zie het als een leidraad:
als alles normaal verloopt, dan is dit wat wij graag zouden willen.

Wat er in mijn bevalplan staat (ter inspiratie)

1. De omgeving

Mijn grootste wens is om thuis te bevallen, in een rustige, vertrouwde setting.

• bevalbad in de yogakamer
• gedimd licht
• zo min mogelijk prikkels
• rustige stemmen
• weinig praten

Licht en geluid hebben direct invloed op oxytocine en endorfine — en daarmee op het verloop van je bevalling.

2. In de bevalbubbel blijven

Ik werk met principes uit hypnobirthing:

• focussen op ademhaling
• spreken over golvingen in plaats van weeën
• vragen naar comfort in plaats van pijn
• vrij kunnen bewegen
• zelf houdingen kiezen

Hoe meer je lichaam zijn eigen endorfines kan aanmaken, hoe beter je met de intensiteit om kunt gaan.

3. Medische keuzes vooraf doordenken

In een bevalplan kun je al nadenken over vragen als:

'Wil ik zo lang mogelijk thuis blijven?' 

'Wat vind ik belangrijk bij monitoring (bijvoorbeeld bewegingsvrijheid)?'

'Hoe kijk ik aan tegen pijnstilling?'

'Wat zijn mijn wensen rondom toucheren?'

Ik focus altijd op wat ik wél wil, in plaats van alles wat ik niet wil.

4. Na de geboorte: hechting en rust

Voor mij is dit essentieel:

• huid-op-huid direct na de geboorte
• alle controles op mijn borst
• wegen mag later
• het golden hour minimaal een uur

Dit geeft rust voor moeder én kind, en ondersteunt de hechting.

5. Navelstreng en placenta

Hier wordt vaak niet over nagedacht — totdat het te laat is.

Vragen om vooraf te bespreken:

Wil je de navelstreng laten uitkloppen?

Wil je iets doen met de placenta of laat je het los?

Alles is oké.
Maar niet kiezen = automatisch kiezen.

6. En als het anders loopt?

Ook dát hoort in een bevalplan.

Ik heb een aparte pagina voor het ziekenhuis en voor een eventuele keizersnede:

• gedimd licht op de OK
• muziek
• huid-op-huid
• navelstreng laten uitkloppen (indien mogelijk)

En altijd met de toevoeging:

Als er medische redenen zijn om hiervan af te wijken, dan accepteren we dat.

Dit zorgt voor wederzijds respect én realisme.

De BRAINS-methode: je anker bij beslissingen

Bij voorstellen of interventies kun je altijd de BRAINS-methode gebruiken:

Baten – wat zijn de voordelen?

Risico’s – wat zijn de nadelen?

Alternatieven – wat zijn de opties?

Intuitie – wat voelt goed?

Niets doen – wat als we even wachten?

Stilstaan – mogen we dit even laten bezinken?

Juist als je vooraf al kennis hebt, wordt kiezen op het moment zelf veel makkelijker.

Mijn belangrijkste boodschap aan jou

Maak een bevalplan.
Bespreek het met je geboortepartner.
Neem de tijd.

Niet om alles vast te zetten,
maar om jezelf serieus te nemen in dit proces.

Een goed doordacht bevalplan helpt je niet alleen tijdens de bevalling,
maar ook daarna — in hoe je erop terugkijkt en hoe je herstelt.